فروشگاه اینترنتی بیگودی

سبد خرید من

بادام غذایی مناسب برای مغز، پوست و مو

بادام غذایی مناسب برای مغز، پوست و مو

بادام يكي از قديمي‌ترين درختان ميوه است كه بشر از دير باز از آن بهره گرفته است. توليد بادام به دليل نياز اكولوژيك خاصي كه دارد، به درنواحي خاصي از جهان محدود شده است (Khatamsaz, 1992).

بادام يكي از مهم‌ترين محصولات صادراتي غير نفتي كشور است و ايران از عمده‌ترين توليدكنندگان بادام جهان محسوب مي‌شود توليد سالانة بادام در ايران در حدود 4/89637 تن با عملكردي بين 68/307 و 2/1508 كيلوگرم در هكتار است (Anon, 2001).

کشورهای عمده تولید کننده این محصول شامل آمریکا، اسپانیا، ایتالیا، ایران، یونان، ترکیه، مراکش، استرالیا می‌باشد. امروزه در بیش از 50 کشور جهان ارقام مختلف بادام کشت و کار می‌شود و مطابق آمار فائو (2011) سطح زیرکشت بارور بادام در جهان 1663268هکتار است که سطح زیر کشت ایران 170000هکتار می‌باشد (Diaz et al., 1981; Taylor et al., 1997). ايران بعد از ايالات متحده آمريكا، اسپانيا، و ايتاليا مقام چهارم توليد را در جهان دارد (Anon, 2007). همچنین میزان تولید بادام در جهان 2531722 تن می‌باشد که کشور ایران با تولید 128000 تن بعد از کشورهای آمریکا و اسپانیا در مقام سوم قرار دارد. از طرفی اکثر مناطق کشور ما در منطقه خشک و نیمه خشک قرار دارند و متوسط بارندگی آن حدود 240 میلی‌متر است. در نتیجه کشاورزی در این مناطق با مشکل مواجه می شود که برای رفع این مشکل باید گیاهانی کشت شوند که در برابر شرایط خشکی تا حدودی متحمل باشند. بادام از جمله درختانی است که با این شرایط سازگار شده و می‌توان با مدیریت صحیح عملکرد مناسبی از آن بدست آورد (Diaz et al., 1981; Taylor et al., 1997).

 

نام فارسی: بادام شیرین

نام علمی: Prunus amygdalus Var dulcis

خانواده: Rosaceae

نام انگلیسی: Sweet almond tree

 

خواص دارویی بادام شیرین

امروزه مصرف فراوان بادام در داروسازي، اين نكته را روشن مي‌سازد كه چرا ديوكلتيان (Diocletian) پادشاه ايتاليا در ابتداي قرن چهارم ميلادي فرماني را صادر كرده بود كه در آن بر اهميت بادام تاكيد كرده بود. پزشكان عرب، مصرف بادام را بعنوام ملين، تقويت كننده معده و سينه ، رافع گلودرد و تصفيه كننده و درمان دهنده روده تجويز كرده‌اند، همچنين داروشناسان عرب، بادام را بعنوان يك ماده غذايي با تاثيرات جنسي مي‌دانستند. در قرون وسطي، مصرف بادام افزايش يافت ، جين ديور (Jeanne Divrea) ملكه فرانسه دستور خريد بادام را براي تهيه غذاهاي سلطنتي صادر نموده بود (راحمي و همکاران، 1390).

 

 

ترکیبات شیمیایی بادام شیرین

بادام شیرین از نظر ترکیبات شیمیایی داراي 4-3 درصد آب، حدود 54 درصد روغن ثابت، حدود 25 درصد مواد ازته قند، صمغ، لعاب، مواد معدنی و … است (ميرحيدر حسين، 1389).

بادام از لحاظ ميزان سديم و قند فقير است ولي از لحاظ فيبر غذايي و كلسيم غني است حتي اگر اگسالات (Oxalate) آن نتواند قابل دسترس باشد. يكصد گرم مغز بادام (وزن تازه) حاوي 500-300 ميلي‌گرم فسفر در مقايسه با 250 ميلي‌گرم فسفر موجود در ماهي و 700 ميلي‌گرم موجود در پنير است. همچنين اين مقدار بادام حاوي 50-20 ميلي گرم آهن در مقايسه با 3 ميلي گرم موجود در اسفناج و 9 ميلي گرم موجود در جگر گاو است. البته قابل استفاده بودن آهن موجود در بادام براي انسان پائين بوده و كمتر از 10 درصد است، احتمالاً اين بعلت بالا بودن ميزان مواد پلي‌فنول (Polyphenols) و فيتات (Phytat) مي‌باشد كه هر دو بازدارنده جذب آهن مي‌باشند. بادام يكي از غني‌ترين منابع منيزيم است. جذب روده‌اي منيزيم در بادام زياد و برابر قابل حل بودن استات منيزيم (Magnesium acetate) است. بادام همچنين از نظر پروتئين غني است البته به شرط آنكه هر هشت آمينواسيد ضروري را داشته باشد. اولئيك اسيد و لينولئيك اسيد در مجموع حدود 90 درصد از اسيدهاي چرب موجود در چربي مغز بادام را تشكيل مي‌دهند. ميزان پروتئين موجود در بادام در حدود 24/18 درصد می‌باشد (راحمي و همکاران، 1390).

مغز بادام شیرین طبق نظر حکماي طب سنتی از نظر طبیعت کمی گرم و تر است. از نظر خواص ملین است، سینه را نرم می‌کند و شیر آن با شکر براي رفع سرفه، خشونت حلق، سینه، حنجره، نفستنگی و تسهیل خروج اخلاط سینه نافع است. براي به دست آوردن شیر بادام در حدود 50 گرم بادام را ساییده در یک لیتر آب مخلوط می‌کنند شیر سفیدي حاصل می‌شود که اغلب شیرین کرده مصرف می‌نمایند. پوست خشبی بادام را اگر تا سرحد خاکستر شدن بسوزانند تا کاملا خشب آن سوخته باشد براي تقویت لثه و دندان از طریق مالش مفید است. بوداده بادام مقوي معده و قابض است و سستی را رفع می‌کند. مقوي نیروي جنسی است و تولید اسپرم را افزایش می‌دهد و اگر یک بادام را ساییده و مخلوط با عسل بخورند، براي درد کبد و سرفه و تحلیل بادهاي کلیه مفید است. خوردن پوست بیرونی نارس آن یعنی خوردن چغاله بادام براي تقویت لثه و ریشه دندان نافع است و چون سرد است، مسکن حرارت دهان و خشکی پوست دهان و زبان است (ميرحيدر حسين، 1389).

 

نام فارسی: بادام تلخ

نام علمی: Prunus amygdalus Var amara

خانواده: Rosaceae

نام انگلیسی: Bitter almond tree

 

 

ترکیبات شیمیایی بادام تلخ

در بادام تلخ مقدار روغن ثابت کمتر است (حدود 44 درصد) ولی مقدار دیاستاز امولسین بیشتر است و به علاوه داراي یک هتروزید بنام آمیگدالین است. آمیگدالین ماده متبلوري است با فرمول خام C02 H72 No311 H2o ماده امولسین یک نوع دیاستاز یا سیناپتاز است که در ترکیب بادام وجود دارد و موجب هیدرولیز ماده آمیگدالین میشود. از هیدرولیز آمیگدالین در مجاورت آب و تحت تأثیر دیاستاز امولسین موادي مانند قند گلوکز و اسید سیانیدریک (HCN) و اسانس بادام تلخ حاصل میشود. اسانس بادام تلخ یا آلدئید بنزوئیک در عطرسازي به کار میرود و در صنایع رنگ نیز براي تهیه رنگ سبزي به نام سبز مالاشیت کاربرد دارد و به علاوه خواص طبی آن نیز مورد توجه است. تازه آن مایع بیرنگی است ولی پس از کهنه شدن کمی زرد میشود. بوي قوي و طعم سوزان دارد. چون کمی اسید سیانیدریک دارد کمی تلخ است. در بادام 025/0 میلیگرم در هریک صد گرم ارسنیک یافت میشود (ميرحيدر حسين، 1389).

 

خواص بادام تلخ:

مغز بادام تلخ یا لوزالمر طبق نظر حکماي طب سنتی از نظر طبیعت خیلی گرم و خشک است و از نظر خواص براي پاك کردن و اخراج اخلاط غلیظ فوق العاده مؤثر است. ضماد آن با سرکه براي سردرد، اکتحال و مالیدن آن براي تقویت بینایی نافع است. ضماد آن با سرکه و با براي زخم‌هاي کهنه و جراحت‌هاي تر و جرب و خارش و مخملک و مالیدن آن براي از بین بردن لکه‌هاي صورت مفید است. ارسطو گوید: «اگر 20 گرم بادام تلخ را کوبیده ناشتا تناول نمایند از شراب مست نشوند» (ميرحيدر حسين، 1389).

 

بادام در قانون:

شیخ می‌گوید: بادام از گردو کم روغن‌تر است ولی گردو از بادام زود هضم‌تر است و زودتر تبدیل به مراره می‌شود. بادام شیرین تقریبا در گرمی و تری معتدل است و کمی به سوی تری گراید. بادام تلخ در دوم گرم و خشک است. بادام زداینده، پاک کننده و باز کننده است. لیکن بادام تلخ لطافت بخش و زدایندگی بیشتری دارد. از ویژگی‌های بادام تلخ هست که روباه را می‌کشد. بادام تلخ غذا نیست دواست. بادام شیرین گرچه غذای کم می‌دهد ولی خوب می‌دهد. بادام تلخ به ویژه تلخ کوبیده و ساییده داروی درد گوش و صداها و وزوز گوش است. روغن بادام تلخ داروی سر درد است. تقویت دید کند. بادام به ویژه بادام تلخ راه بندهای کبد و طحال را باز کند. چغاله بادام با پوست باشد. دیر هضم است، کم غذاست وخلطش خوب نیست.چغاله را با پوست بخورند رطوبت معده را برچیند. برای گزیده سگ هار نافع است.

بادام در مخزن الادویه:

در اول گرم و تر و معتدل نیز گویند. مفتح و حافظ قوت‌هاست. ملین طبع و حلق و موافقه سینه و شیره آن با شکر جهت سرفه و خشونت سینه و حنجره. ملین اعضای باطنی و بطن به سبب جلایی که دارد و جهت قرحه امعا و مثانه و زحیر حادث از رطوبت معده و مولد منی و مسکن حدت آن و حدت بول و مسمن بدن. بو داده آن مقوی معده و قابض و رافع ترهل و سستی آن و مقوی باه و زیاد کندده منی. چغاله با پوست مقوی بن دندان و مسکن حرارت دهان به سبب برودت و یبوست پوست آن. شکوفه آن محرک باه مردان و قاطع باه زنان. دوام تدهین مهره‌های پشت بدان جهت نقرس و رفع خمیدگی پیران و غرغره آن با آب گرم جهت خشونت  حلق موثر است.

مضرات:

ثقیل و بطی الهضم در معده بارد رطب و مضر احشاء مضلح آن مصطکی و مهیج صفرا مصلح آن شکر و بادام مترکج و فاسد موجب کرب و سقوط اشتها وغثیان و غشی، مصلح آن قی نمودن و ربوب حاضمه.

نتیجه گیری:

بر اساس مطالب ارایه داده می‌توان نتیجه گرفت بادام پوستی را تغذیه می‌کند با انواع ویتامین‌ها به صورت طبیعی و متابولیت‌های منحصر به فرد و بدین علت در بسیاری برندها از بادام در محصولات پوست و مو استفاده می‌نمایند.

نویسنده محسن شجایی

منابع:

ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. القانون فی الطب. جلد دوم. انتشارات سروش.

راحمي رضا، موسوي اصغر، شهامتي فرد جعفر. 1390. تكنولوژي پس از برداشت بادام. سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج كشاورزي.

عقیلی خرسانی شیرازی، محمد حسین. 1380. مخزن‌الادویه. انتشارات چوگان.

ميرحيدر حسين. 1389. معارف گياهی.دفتر نشر اسلامی. جلد اول.

 

Anon. 2001. Agricultural Statistical Bulletin. Year 2000-2001. Statistical and Information Department. Bulletin No. 80/03. Ministry of Jihhad-e- Agriculture Pub. (in Farsi)

Anon. 2007. Production Year Book. FAO. Vol: 55. Table: 76 .

Aviara, N. A., Wardzang, M. I. G. and Hague, M. A. 1999. Physical properties of Guna seeds. J. Agric. Eng. Res. 73, 105-111.

Diaz D.H., Rasmussen H.P., Dennis F.G. 1981. Scanning electron microscope examination of flower bud differentiation in sour cherry. Journal of the American Society for Horticultural Science, 106:513–515.

Khatamsaz, M. 1992. Flora of Iran No. 6: Rosaceae. Res. Ins. Forests. Rangelands Press. Tehran. (in Farsi).

Taylor D.R., Atkey P.T., Wickenden M.F., Crisp C.M. 1997. A morphological study of flower initiation and development in strawberry (Fragaria ☓ananassa) using scanning electron microscope. Annual Applied. Biology, 130:141–152.