فروشگاه اینترنتی بیگودی

سبد خرید من

نعنا شهرتی جهانی در طب

نعنا فلفلی

مقدمه:

نعنا فلفلی یکی از پرمصرف‌ترین گیاهان دارویی است که مقدار مصرف سالانه اسانس آن در جهان به حدود 7000 تن می‌رسد. گیاه نعنا فلفلی از مشهورترین دورگه‌هاي تیره نعنا است که در صنایع دارویی و غذایی کاربرد فراوانی دارد (عمویی و همکاران، 1393). از جمله خواصي كه به گونه‌هاي مختلف نعنا نسبت داده‌اند شامل: ضد باكتريايي، ضد خارش، ضد تورم، ضد نفخ، مسكن، درمان ناراحتي هاي معده، محرك، ضد تهوع، درمان تب، سردرد، سرماخوردگي، درمان ناراحتي‌هاي كبدي، خنثي كننده راديكال‌هاي آزاد و … مي‌باشد. همچنين از رايحه دلپذير آن در صنايع عطرسازي، آرايشي (ساخت صابون، شامپو، كرم و غيره) و ساير فراورده‌هاي اقتصادي استفاده مي‌شود. استفاده از اسانس آن در صنايع بهداشت دهان و دندان باعث افزايش بازارپسندي محصولات مي‌گردد (Karray-Bouraouia et هal., 2009; Abbaszadeh et al., 2009). طعم تند برگ‌های آن سبب شهرت این گیاه به نام نعنا فلفلی شده است بيشترين مصرف نعنا فلفلي به منظور تهيه اسانس است. اين گياه داراي خواص دارويي و دارای مصرف فراواني از جمله در داروهاي ضدنفخ، ضدباكتري، محلول‌هاي دهان‌شويه، و نيز در صنايع غذايي، بهداشتي، آرايشي و نوشابه‌سازي مي‌باشد. از اين گياه درتركیب داروهاي گياهي توليد شده در كشور از جمله آلتادين، ماسومنت، قطره نعنا، منتاوآل كيوم استفاده شده است. برگ‌ها و سرشاخه‌های گل‌دار دارای 1 تا 2 درصد اسانس، تانن، فلاونویید، کولین و یک ماده تلخ هستند. اسانس نعنا فلفلی دارای بیش از 20 نوع ترکیب شیمیایی است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: منتول (40 تا 60 درصد)، منتوفوران، منتون، پیپریتون، پولگون، سینئولو و غیره (عمویی و همکاران، 1393).

 

مشخصات گیاه‌شناسی:

نام فارسی: نعنا فلفلی

نام علمی: Mentha piperita L.

خانواده: Lamiaceae

نام انگلیسی: Peppermint

این تیره یکی از تیره‌هاي بزرگ گیاهان گل‌دار است که از پراکنش جهانی برخوردار می باشد و در حدود 200 جنس و 2000 تا 5000 گونه از بوته‌هاي معطر تا درختچه‌هاي کوتاه را شامل می‌شود (Hedge, 1982). شایان ذکر است که تا کنون حدود 34 گونه نعنا در جهان شناسایی شده که نزدیک به نیمی از این گونه ها در ایران رویش دارند. جنس Mentha از نظر تاکسونومی پیچیده بوده و تغییرپذیري ژنوتیپی و فنوتیپی در آن بالا است و اغلب گونه‌هاي آن داراي پتانسیل دو رگه‌گیري با یکدیگر هستند (Halliday and Beadle, 1972). نعنا دارای گونه‌های مختلف از جمله M piperata، M viridis، M spicata، M aquatica، M arvensis و غیره می‌باشد (ميرحيدر، 1389). نعنا فلفلی از مشهورترین دورگه‌هاي این جنس است که حاصل تلاقی گونه‌هاي M. aqutica x M. spicata می‌باشد. این گونه از نعنا داراي مقدار زیادي منتول است (Rita and Animesh, 2011). از قدیمی‌ترین گیاهان دارویی محسوب می شود که داراي خواص دارویی در ساخت داروهاي ضد نفخ، ضد باکتري، محلول‌هاي دهان شویه استفاده می‌شود (Shah and D’Mello, 2004). گیاهی است علفی و چندساله، دارای ساقه‌های خزنده (استولون) و ساقه‌های زیرزمینی (ریزوم)، ساقه‌اش چهارگوش به رنگ قرمز مایل به بنفش که برگ‌های بیضوی شکلی به صورت متقابل روی آن قرار می‌گیرند. گل‌های آن به رنگ بنفش هستند و میوه‌اش کپسولی به رنگ قرمز است که دارای بذوری بدون قوه رویشی می‌باشد. برخی از محققان منشاء آن را آسیا و برخی دیگر، انگلستان م یدانند. این گیاه بومی کشور ما نیست ولی به طور وسیع در اکثر استان‌ها کشت می‌شود (عمویی و همکاران، 1393).

 

ترکیبات شیمیایی:

گونه‌هاي مختلف نعناع به دليل داشتن اسانس فراوان كه عبارت‌اند از: منتول،كاروون، ليمونن، بتا پينن، منتون، آلفا پينن و ژرانيول و تركيب‌هاي مؤثر دارويي از اهميت خاصي برخوردار است (نيريز نقدهي و همکاران، 1388).

مهمترین ترکیب هاي شیمیایی اسانس برگ هاي نعنا فلفلی را به حضور منتول (٪47-54)، منتون (٪6-24)، منتوفوران (٪1-8) و منتیل استات (٪3-29) گزارش کرده‌اند (Maffei et al., 2002). همچنین مقادیر کمی منوترپن ها ي لیمونن، ترپینولن، سزکویی ترپن و ژرماکرن وجود دارد (Lawrence, 1978).

 

 

مقایسه ترکیب‌هاي متشکله اسانس نعنا فلفلی در دو فاز رویشی و گل‌دهی

نعنا

 

خواص نعنا در طب جدید:

گياهان جنس نعنا منبع مهمي از تركيبات آنتي اكسيدان مي‌باشند و از مهم‌ترين سبزي‌هاي مصرفي در سراسر جهان هستند كه از زمان‌هاي بسيار دور به عنوان دارو، سبزي معطر و ادويه مورد استفاده بشر قرار داشته‌اند (Park et al., 2002). Andoğan و همكاران (2000) با بررسي فعاليت ضدميكروبي برخي از اسانس‌ها مشاهده كردند كه اسانس نعناع فلفلي خاصيت ضدباكتري قوي عليه دو ميكروارگانيسم استافيلوكوكوس اورئوس و اشرشيا كلي دارد. Mimica و همكاران (2000) در مطالعه خواص ضد ميكروبي اسانس نعناع فلفلي را بروي برخي از ميكروارگانيسم‌هاي پاتوژن بررسي كردند، نتايج اين محققان نشان داد كه اسانس نعناع فلفلي از رشد ميكروارگانيسم‌هاي پاتوژن به شدت جلوگيري مي‌كند. بطور كلي تركيبات فعال ضد ميكروبي اسانس‌ها، ترپن‌ها نظير اوژنول، تيمول و كارواكرول مي‌باشند كه ماهيت فنولي دارند. بويژه خاصيت ضد ميكروبي اسانس گياه نعناع كه در مدل سيستم‌هاي غذايي توسط Sivropoulou و همكاران و Tassou و همكاران بررسي شد و نشان داده شد كه اين خاصيت بعلت وجود منتول و كتون‌ها نظير ايزومنتول و كاروون مي‌باشند. بیشترین ماده موثر در اسانس نعناع منتول نام دارد و حدود 70-30 درصد روغن فرار نعناع را منتول آزاد و استرهاي منتول تشکیل می‌دهد. در طب سنتی از نعناع به عنوان مقوي معده، بادشکن، ضد درد، ضد تشنج، آرام کننده اعصاب استفاده می‌گردد. همچنین نشان داده شد که اسانس نعناع از طریق کاهش اسپاسم عضلات صاف گوارش منجر به کاهش درد در ناحیه شکم می‌شود (Nouraldini et al., 2007; Samsam-Shariat, 2007).

 

خواص درمانی در دیگر کشورها:

در اسناد منتشره در مغرب زمین در مورد خواص نعنا آمده است که برگ و اسانس نعنا هر دو موارد استعمال طبی دارد. خواص آن به طور کلی بادشکن، تونیک و مقوي، مقوي معده ضد سرفه، ضد تشنج، قابض، محرك، مسکن و آرامبخش، خنک کننده، معرق و قاعده آور است. نعنا طبق نظر حکماي طب سنتی از نظر طبیعت نسبتا گرم و خشک می‌باشد که در عین حال خشکی آن زیاد نیست و آثاري از رطوبت نیز در آن وجود دارد. از نظر خواص در تمام موارد از پونه قويتر است. به طور کلی گیاهی است گرم کننده، مقوي دل، رقیق کننده خون غلیظ، اگر چند قطره از عصاره آن مخلوط با آب عسل در گوش چکانیده شود درد گوش را تسکین می‌دهد و اگر برگ آن به زبان مالیده شود خشونت زبان را از بین می‌برد (ميرحيدر، 1389). در طب خانگی آمریکایی روغن آن براي کاهش عصبانیت، بی‌خوابی، میگرن و درد شکم و سردرد مصرف می‌شود. همچنین گزارش شده که دم کرده برگ آن داراي اثر آرام بخشی و مسکن ضعیف بوده و ضماد آن در کاهش خارش جلدي موثر است (Nafisi, 1990).

 

نعنا در قانون:

در دوم گرم و خشک است و رطوبتی زائد همراه دارد. قوتی دارد که گرمی‌بخش و گیرنده و باز کننده است. در میان سبزی‌های خوردنی گوهر نعنا از همه لطیف‌تر است. اگر چند شاخه از آن را داخل پنیر گذارند شیر پنیر نمی‌شود. اگر افشره‌اش را با سرکه خورند خون‌ریزی شکم را قطع کند. نعناع را با قاوت ضماد کنند دمل‌های داخلی را علاج است. با آ‹د جو ضماد شود و بر پیشانی نهند سر درد را دوا کند. با نعناع ماساژ دهان دهد زبری زبان را از بین برد. افشره نعناع با عسلاب در گوش دردمند چکانند مسکن است. خون برآوردن و خون‌ریزی را قطع کند. ضماد آن‌را بر پستان گذارند شیر منعقد شود و آماس پستان فرو نشاند. تقویت معده و گرم کردن معده با نعناع است. سکسکه را آرام کند. هاضم است و استفراغ خونی و بلغمی را بند آرد. نعناع و بویژه شربت آن داروی یرقان است. نعناع کاشتنی که مرطوب است و بادزا غریزه جنسی را تقویت می‌نماید و آوندهای منی را استحکام بخشد، کرم‌ها را می‌کشد. اگر قبل از جماع بردارند ضد بارداری است. اگر چند شاخه از آن با دانه انار تناول شود، اسهال و استفراق شدید را قطع نماید.نعناع به ویژه تخم آن برای سگ هار گزیده پادزهر خوبی است.

 

نعنا در مخزن‌الادویه:

در آخر دوم گرم و خشک با رطوبت فضلیه. در مجیع افعال قوی‌تر از پودنه و با قوت مسخنه و مفرح و مقوی دل و مرقق خون غلیظ و محلل مواد بارده. طلای آن بر پیشانی خصوص با آرد جو جهت درد سر بارد و سعوط یک دانگ عصاره آن با روغن گل سرخ تا یه دفعه جهت خنازیری که در گردن به هم رسد به غایت موثر و قطور آن با ماء‌العسل جهت درد گوش و مالیدن آن بر زبان رافع خشونت آن و خاییدن آن رافع درد دندان. آشامیدن عصاره‌ی آن  قاطع نزف‌الدم و جهت درد سینه و پهلو نضج رطوبات قصبه ریه و سینه و تنقیه آن چون با پرسیاوشان بجوشانند و بیاشامند جهت خفقان معدی و تقویت معده و آروغ و رفع فواق ریحی و کشنده اقسام کرم شکم و با سرکه قاطع نزف‌الدم. آشامیدن دو سه شاخ آن با آب انار ترش مسکن خفقان معدی و درد معده و چون با قدری عود و یا مصطکی بخایند فواق و خفقان را زایل کند و مقوی دل و مفرح و یررقان را مفید و تقویت باه بخشد. ضماد آن مسخن و مقوی معده و اشتها و با آ‹د جو جهت ادرار فرمودن شیر منجمد در پستان و به تنهایی جهت بواسیرو با مویز جهت ورم انثیین و درد آن قبل از جماع مانع حمل.

مضار: مولد ریاح و اکثار آن مولد حکه در گلو، مصلح آن کرفس.

 

داروهاي موجود در ایران

داروهاي رسمي موجود در ايران كه با استفاده از گياه دارويي نعنا ساخته شده‌اند شامل پودر كارامين، كارميناتيفو محلول خوراكي گريپواتر است كه همگي برطرف كننده سوء هاضمه، نفخ و درد ناشي از آن مي‌باشند.

ازديگرداروهايي كه گياه دارويي نعنا درآن كاربرد دارد قرص جويدني ماسومنت است كه دررفع حساسيت وخارش گلو، سرفه و نفخ معده موثراست.

قطره آلتادين ازديگرداروهايي است كه درآن گياه دارويي نعنا كاربرد دارد. اين قطره دردرمان التهاب وتحركي مخاط گلو، و به عنوان خلط آور در سرفه‌هاي تحركي ناشي ازافزايش ترشحات مجاري تنفسي فوقاني، موثراست.

 

نتیجه‌گیری:

با افزايش روز افزون آگاهي مصرف كنندگان مواد غذايي نسبت به مضرات استفاده از نگهدارنده‌هاي شيميايي و تقاضاي رو به رشد مصرف غذاهاي سالم، گرايش به استفاده از مواد داراي فعاليت ضد ميكروبي با منشا طبيعي افزايش يافته است. اسانس‌هاي گياهي و تركيبات آن‌ها به عنوان افزودني‌هاي ضدباكتري و ضدقارچي يكي از اين روش‌ها مي‌باشد. نعناع فلفلي داراي تركيباتي با ويژگي‌هاي ضدميكربي و آنتي‌اكسيداني است. با توجه به اينكه اسانس نعناع در غلظت‌هاي پايين قادر به از بين بردن باكتري‌هاي مولد فساد مواد غذايي، آرایشی بهداشتی و همچنين غير فعال كردن راديكال‌هاي آزاد مي‌باشد لذا استفاده از اين اسانس در مواد غذايي و آرایشی بهداشتی به عنوان تركيبات ضد ميكروبي مي‌تواند مفيد باشد. همچنین گیاه فوق با اثرات ضد التهاب و ضد دردی می‌تواند مفید واقع شود.

نویسنده

محسن شجایی

منابع:

ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. القانون فی الطب. جلد دوم. انتشارات سروش.

عقیلی خرسانی شیرازی، محمد حسین. 1380. مخزن‌الادویه. انتشارات چوگان.

عمویی علی محمد و کاملی مهدی. 1393. بسته ی کارآفرينی كشت گياه نعنا فلفلی Mentha piperita L. در ايران. اسرار قلم.

ميرحيدر حسين. 1389. معارف گياهی.دفتر نشر اسلامی. جلد اول.

نيريز نقدهي، م .، م . رضوي روحاني، رضويلر، ا . زينالي و ر . دلشاد. 1388. مطالعه اثرات توام مونولورين و اسانس‌هاي پونه و نعناع روي باسيلوس سرئوس و اشرشيا كولي در شرايط آزمايشگاهي. مجله دامپزشكي دانشگاه آزاد اسلامي واحد تبريز.

 

Abbaszadeh B., Aliabadi Farahani H., Valadabadi S.A., and Moaveni, P. 2009. Investigation of variations of the morphological values and flowering shoot yield in different mint species at Iran. Journal of Horticultural and Forestry, 1(7): 109-112.

Andoğan, B. C., Baydar, H., Kaya, S., Demirci, M., Özbaşar, D., and Mumcu, E. 2002. Antimicrobial activity and chemical composition of some essential oils. Archives of pharmacal research, 25(6): 860-864.

Halliday, G. and Beadle, M. 1972. Consolidated index to Flora Europaea. Cambridge University Press, London. 210 p.

Hedge, A. 1982. Labiateae (Salvia). In: Rechinger, K.H. Eds. Flora Iranica. Akademische drucku Verlangsanstalt, Graz Austria, 598 p.

Karray-Bouraouia N., Rabhib M., Neffati M., Baldand B., Ranieri A., Marzouk B., Lachaal M. and Smaoui A. 2009. Salt effect on yield and composition of shoot essential oil and trichome morphology and density on leaves of Mentha pulegium. Industrial Crops and Products, 30: 338-343.

Lawrence, B.M. 1978. A Study of monoterpene interrelationships in the genus Mentha with special reference to the origin of pulegone and menthofuran. Ph.D. Thesis, Groningen State University, Groningen, the Netherlands, 210 p.

Maffei, M., Chialva, F. and Sacco, T. 1988. Glandular trichomes and essential oils in developing peppermint leaves. New Phytologist, 111(1): 707-716.

Mimica-Dukić, N., Bozin, B., Soković, M., Mihajlović, B., and Matavulj, M. 2003. Antimicrobial and antioxidant activities of three Mentha species essential oils. Planta medica, 69(5): 413-419.

Nafisi A. The food and beverage attributes through out the ages in various nations. Journal of Esfahan University of Medical Sciences 1990 ;1:32-44.(Persian)

Nouraldini M, Noureddin M, Salami M, Mesdaghinia AR, Verdi J, Salimian M. Analgesic effects of mentha piperita extract on rats. Feyz J 2007; 10: 19-23. (Persian).

Park K.J., Vohnikova Z. and Reis Brod F. P. 2002. Evaluation of drying parameters and desorption isotherms of garden mint leaves (Mentha crispa L.). Journal of Food Engineering, 51: 193-199.

Samsam-Shariat H. Collection of medicinal plants. 2nd ed. Esfahn: Mani Pub, 2007: PP: 19.

Shah, P.P. and D’Mello, P.M. 2004. A review of medicinal uses and pharmacological effects of Mentha piperita. Natural Product Radiance, 3(4): 214-221.

Sivropoulou, A., Papanikolaou, E., Nikolaou, C., Ko kkini, S., Lanaras, T., and Arsenakis, M. 1996. Antimicrobial and cytotoxic activities of Origanum essential oils. Journal of agricultural and Food Chemistry, 44(5): 1202-1205.

Tassou, C., Koutsoumanis, K., and Nychas, G. J. 2000. Inhibition of Salmonella enteritidis and Staphylococcus aureus in nutrient broth by mint essential oil. Food Research International, 33(3): 273-280.

 

گزنه جادوی ضد ریزش مو

گزنه ضد ریزش مو

Urtica یکی از جنس‌هاي مهم است که داراي 45-30 گونه است (Bodros et al., 2008) ولی سه گونه عمده آن که از نظر دارویی مورد توجه هستند و در ایران نیز یافت می‌شوند عبارتند از گزنه درشت، گزنه کوچک و گزنه یونانی (Shahraki et al., 2008).

این سه گونه تفاوت چندانی باهم ندارند و گونه گزنه درشت و گزنه کوچک از زمان‌های بسیار دور مورد توجه قرارداشته و از گونه‌های مهم به شمار می‌آیند (Kavalali et al., 2003).

 

نام فارسی: گزنه، گزنه دو پایه

نام علمی: Urtica dioica L.

خانواده: Urticaceae

نام انگلیسی: Stinging nettle

 

گزنه، يك گياه چند ساله است كه در سراسر جهان يافت مي‌شود. واژه urticarial (كهير) از urtica كه واژه‌اي لاتين براي گزنه است مشتق شده است. ريشه واژه urere در لاتين به معني سوزاندن است و واكنش التهابي افزايش حساسيت نوع I را نشان مي دهد كه از متلاشي شدن موهاي تيز پوشاننده برگ ها و ساقه گزنه پديد مي آيد (Fagelman & Lowe, 2002; Thornhill & Kelly, 2000)

گزنه دو پایه عموماً علفی و در نقاط مرطوب و نواحی سایه‌دار به حالت خودرو می‌روید (Cowan, 1999). گزنه درشت یا انجره کبیر گیاهی است چندساله، ساقه آن 4 گوشه و بلندي آن تا یک متر می‌رسد و پوشیده از تار و پرزهاي چسبناك و ساختمان آن به شدت لیفی میباشد. برگ‌هاي آن متقابل بیضی بزرگ نوك تیز با دندانه‌هاي درشت و رگبرگ‌هاي خیلی مشخص گل‌هاي آن به رنگ سبز روشن یا کمی زرد، معمولا در دو پایه جداگانه ماده و نر قرار دارند (ميرحيدر حسين، 1389).

ترکیبات شیمیایی گزنه

از نظر ترکیبات شیمیایی وجود ماده لسیتین و گلوکوزیدي با اثر قرمزکننده پوست و به علاوه لعاب، تانن و فورمیک اسید و چند املاح معدنی و گوگرد در گیاه گزنه تأیید شده است. از سرشاخه‌هاي گیاه ماده رنگی به نام اورتیسین گرفته می‌شود (ميرحيدر حسين، 1389).

 

 

 

آنالیز ترکیبات عصاره آبی گزنهUrtica dioica  با روش GC

گزنه

گزنه در طب

خواص دارویی گزنه

در هند از شیره گیاه براي تحریک پوست در استعمال خارجی مصرف می‌شود. از ریشه آن به عنوان مدّر و جوشانده گیاه را به عنوان مدّر، قابض، قاعده‌آور، ضد انگل و کرم‌کش و در موارد التهاب کلیه، وجود خون در ادرار مفرط بودن خون عادت ماهیانه و ضعف و زردي تجویز می‌کنند (ميرحيدر حسين، 1389).

گزنه دو پایه از جمله گیاهان با خواص دارویی بوده و صدها سال است که در طب سنتی جهان جهت معالجه بیماري‌هایی نظیر اگزما، ناراحتی‌هاي دستگاه گوارش و تناسلی، دردهاي مفاصل و نیز درمان کم‌خونی از عصاره آن استفاده می‌شود (Cowan, 1999).

نتایج پژوهش‌ها نشان داده است که عصاره گیاه گزنه داراي خاصیت ضد باکتریایی است و به میزان چند برابر بیشتر از باکتري کش‌هاي شیمیایی از توان کنترل باکتري‌هاي گرم مثبت و منفی برخوردار می‌باشد (Lichius & Muth, 1997).

در فرانسه از جوشاند 60-30 گرم شاخه‌هاي گزنه در یک لیتر آب روزي 3-2 فنجان می‌خورند براي تسکین التهاب کهیر مفید است. کارشناسان گیاه درمانی اروپا در روزگاران کهن دم کرده گزنه را براي درمان سرفه و سل و از دود کردن برگ‌هاي خشک آن براي تسکین آسم استفاده می‌کردند، روشی که هنوز هم متداول است (ميرحيدر حسين، 1389).

گزنه هم هنگام استفاده بر روي پوست سر رشد موها را تحریک کرده و یکی از مواد مؤثر درتوقف ریزش مو است (Mark Blumenthal, 1997).

یکی از کارشناسان گیاه درمانی معاصر آنچنان به خواص درمانی گزنه اعتقاد دارد که آن را یکی از پرکاربردترین گیاهان دارویی می‌داند. البته این نظر کمی اغراق است ولی به هرحال طبق تحقیقاتی که شده است گزنه در مصرف خارجی ممکن است براي درمان و کاهش درد نقرس و به صورت مصرف داخلی براي کنترل تب ینجه و کاهش فشار خون و انواعی دیگر از بیماري‌ها مؤثر باشد (ميرحيدر حسين، 1389).

داروي گیاهی مورد مطالعه قبلاً در درمان آلوپسی آندروژنیک استفاده شده است و تأثیرات نسبتاً خوبی را در درمان آن نشان داده است (Enshaieh et al., 1382).

نیروي جنسی را زیاد می‌کند، سینه، ریه و معده را از اخلاط پاك می‌کند. دهانه رحم و گرفتگی‌هاي کبد را باز می‌کند. در علاج بیماري قند و بند آوردن خونروي مؤثر است. شیره گیاه و جوشانده گیاه مقدار قند در ادرار بیماران قند را کاهش می‌دهد (ميرحيدر حسين، 1389).

 

گزنه در طب سنتی

گزنه در قانون:

شیخ گوید: مزاج گزنه و تخم گزنه هر دو در اول و سوم گرم و در دوم خشک و گزنه تخمش خشک مزاج‌تر است. بعضی گویند چندان گرمی‌زا نیست و بادآور استو بسیار زداینده و قرحه‌ها را نمی‌گزد و چنانچه با گوشت بپزند تاثییری در آن نمی‌ماند. جذب کننده، قرحه آور، گدازنده، قوی و سودمند است. ضماد گزنه همراه سرکه دمل‌های درونی را می‌ترکاند و سود می‌ر‌ساند و در مداوای ورم سخت مفید است. اگر خاکستر یا تخم انجره را ضماد کنند در ورم سرطانی سودمند می‌باشد. کوبیده برگش خون دماغ را قطع کند. ضماد تخمش دندان کشیدن را آسان کند. ضماد برگ سبز انجره برآمدگی رحم را فرو نشاند. گزنه را با عسل شیاف کنند و بردارند خلط‌های بد خارج کنند.

گزنه در مخزن الادویه:

طبیعت آن در اول سوم گرم و خشک و در دوم گرم نیز گفته‌اند. ملطف اخلاط لزجه و جاذب و مقرح اعضاء و محلل اورام صلبه و مدر بول و حیض و شیر و عرق و معده. مفتح فم رحم و سده جگر و سپرز وآشامیدن آن و آشامیدن برگ مطبوخ آن با ماء‌الشعیر جهت امراض صدر مانند ربو و نفس‌الانتصاب و تنقیه سینه. گذاشتن برگ کوبیده آن در بینی قاطع رعاف و حمول نیم مثقال آن با مر بالمناصفه بغایت مدر حیض و ضماد برگ تازه آن جهت حبس رغاف و برآمدگی رحم وتحلیل دبیله و گشودن دمل و قطع ثالیل خصوصا با عسل و جهت التوای عصب و با نمک جهت جراحت سگ دیوانه گزیدهو با موم جهت سپرز و پخته آن با روغن زیتون جهت ورم بنا گوش و شماد رماد آن  با نمک جهت قروح. ضماد آن با عسل جهت بزرگ کردن قضیب و با مراهم جهت قروح و سرطان و به تنهایی جهت تحلیل اورام و به دستور ضماد برگ آن و طلای آن با عسل بر قضیت و کنج ران محرک باه و مضمضه عصاره آن محلل ورم لهات.

مضرات گزنه:

مصرف دم کرده غلیظ گزنه یعنی زاید بر حد مجاز ممکن است موجب تحریک معده و سوزش پوست و در برخی موارد شاشبند شود. در برخی از رژیم‌هاي لاغري براي کاهش آب بدن خوردن گزنه توصیه می‌شود تا در نتیجه وزن کاهش یابد. این روش کاهش وزن صحیح و بهداشتی نیست. کاهش وزنی که در اثر خروج شدید آب بدن ایجاد شده باشد، ضمن اینکه ایجاد عوارض عدم تعادل پتاسیم می‌کند، بیدرنگ پس از قطع رژیم، وزن به حالت اولیه برمی‌گردد. بهترین راه کنترل وزن، کاهش کالري روزانه با خوردن غذاهاي کم چربی، خوراک‌هاي غنی از الیاف گیاهی، ورزش‌هاي هوازي و پیاده‌روي منظم می‌باشد. گزنه در مورد خرگوش موجب تحریک انقباض رحم می‌شود بنابراین از نظر احتیاط زنان باردار نباید مصرف نمایند. طبق توصیه سازمان نظارت بر خوراك و دارو در امریکا به استثناي زنان باردار، مادران شیرده، کودکان کمتر از دو سال و اشخاصی که از سایر انواع داروهاي مدّر استفاده می‌کنند، مصرف گزنه براي بقیه اشخاص در حد اندک بلامانع است مشروط بر اینکه زیر نظر متخصص و پزشک عمل شود (ميرحيدر حسين، 1389).

نتيجه گيري:

بر طبق نتایج حاصل از این مطالعه، می‌توان نتیجه گیري نمود که داروي گیاهی در درمان تلوژن افلوویوم مؤثر است، هر چند که مطالعات بیشتر در این زمینه ضروري است. اما با وجود اینکه داروي مینوکسیدیل به صورت شایع توسط پزشکان و متخصصان پوست جهت درمان تلوژن افلوویوم استفاده می‌شود و تا به حال هیچ گونه مقاله رسمی دراین مورد در بانک‌هاي اطلاعاتی موجود نمی‌باشد بنابراین توصیه می‌شود تحقیقات بیشتري با تعداد نمونه‌هاي بیشتر و مدت پیگیري طولانی‌تر در این زمینه انجام شود (انشائیه و همکاران، 1385).

نویسنده

محسن شجایی

منابع:

ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. القانون فی الطب. جلد دوم. انتشارات سروش.

انشائیه شهلا، رشنو حمید، حسین سیادت امیر ، صادقی نیا علی. 1385. مقایسه تأثیر یک ترکیب گیاهی با محلول مینوکسیدیل 2% در درمان تلوژن افلوویوم. فصلنامه علمي پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي لرستان شماره 3 دور هشتم.

عقیلی خرسانی شیرازی، محمد حسین. 1380. مخزن‌الادویه. انتشارات چوگان.

ميرحيدر حسين. 1389. معارف گياهی.دفتر نشر اسلامی. جلد اول.

 

Bodros E, Baley C. Study of the tensile properties of stinging Nettle fibres (Urtica dioica). Materials Lett, 2008; 62(14): 2143-2145.

Cowan MM. Plant products as antimicrobial agents. Clin Microbiol Rev.. 1999;12(4):564-582.

Enshaieh Sh, Siadat AH, Asilian A, Nilforoush Zadeh MA, Khatami Pour SM, Fasih A. Comparison of an herbal drug and 2% Minoxidi solution in the treatment of the Androgenetic Alopecia, RAHAVARD DANESH, JOURNAL OF ARAK UNIVERSITY OF MEDICAL SCIENCES 1382; 23(6): 1-6

Fagelman E and Lowe FC. Herbal medications in the treatment of benign prostatic hyperplasia (BPH). Urol. Clin. North Am. 2002; 29: 23 – 9.

Kavalali G, Tuncel H, Goksel S, Hatemi H H. Hypoglycemic activity of Urtica pilulifera in streptozotocin-diabetic rats. J Ethnopharmacol, 2003; 84(2-3): 241-5.

Lichius JJ, Muth C. The inhibition effects of Urtica dioica root extracts on experimentally induced prostatic hyperplasia in the mouse. Planta Med. 1997;63(04):307-310.

Mark Blumenthal M. The complete German commission Monograph, American Botonical Council, 1998: 40-46

Shahraki M R, Mirshekari H, Shahraki A R, Shahraki E, Divband K H. Effect of Urtica dioica boiling on serum glucose, insulin and lipids in fructose-fed male rats. Ofoghe Danesh, 2008; 14(3): 10-15.

Thornhill SM and Kelly AM. Natural treatment of perennial allergic rhinitis. Altern. Med. Rev. 2000; 5: 448 – 54.

 

کنجد گیاهی ملکه روغن‌ها

کنجد گیاهی ملکه روغن‌ها

1

مقدمه:

کنجد یکی از مهم‌ترین و قدیمی ترین دانه‌هاي روغنی است که در مناطق گرمسیري و نیمه گرمسیري با آب و هواي خشک و بارانی رشد می‌کند (Khazaei & Daneshmandi, 2007). دانه کنجد یکی از این غذاهای گیاهی است که به عنوان یک غذای سالم و سنتی در بسیاری از کشورها از جمله بعضی از کشورهای خاورمیانه و ژاپن مورد استفاده قرار می‌گیرد (Kang et al., 2007). امروزه از این دانه به منظور تولید روغن خوراکی، ادویه، مواد دارویی، تهیه سوپ‌ها و مواد آرایشی استفاده می‌شود. هند، چین و سودان تولیدکنندگان اصلی دانه کنجد بوده و بیش از 60 درصد تولید جهانی این محصول استراتژیک را به خود اختصاص می‌دهند. این دانه منبع غنی از روغن (44 درصد) و پروتئین (20-33 درصد) می‌باشد. بنابراین بیش‌ترین استفاده این دانه در استخراج و تولید روغن موجود در آن است. این روغن داراي بویی ملایم و طعمی مطبوع بوده، از این رو بدون نیاز به زمستانه کردن، در تهیه سالادها مورد استفاده قرار می‌گیرد. پروتئین موجود در آن داراي نمایه‌اي غنی از اسیدهاي آمینه ضروري بوده و همانند پروتئین لوبیاي سویا، از ارزش تغذیه‌اي بسیار مطلوبی برخوردار است (Khazaei & Daneshmandi, 2007).

 

مشخصات گیاه‌شناسی:

نام فارسی: کنجد، سمسم

نام علمی: Sesamum indicum L.

خانواده: Pedaliaceae

نام انگلیسی: Sesame

کنجد گیاهی است یکساله که ارتفاع بوته آن 150-60 سانتی‌متر می‌باشد. برگ‌ها داراي دمبرگ، بیضی، باریک، دراز و نوك تیز هستند. گل‌هاي آن به رنگ سفید یا قرمز به‌طور تک و منفرد در کنار برگ‌هاي قسمت انتهاي ساقه ظاهر می‌شود (ميرحيدر، 1389). میوه آن به صورت کپسول است که محتوي در حدود 200 عدد تخم یا دانه کنجد با رنگ‌هاي متفاوت، سفید، سیاه و قهوهاي شبیه به دانه کتان ولی کوتاه‌تر از آن است. وطن این گیاه هندوستان است ولی ارقام مختلف آن در ایران و سایر مناطق عالم کاشته می‌شود. در ایران کاشت بذر کنجد معمولا همراه و همزمان با نخود و لوبیا انجام می‌گیرد. در هندوستان معمولا در فصل باران کاشته می‌شود و برداشت آن باید در فصل خشک انجام گیرد. رسیدن و به دانه نشستن کنجد 4-3 ماه طول می‌کشد (ميرحيدر، 1389).

روغن کنجد:

كنجد يكي از دانه‌هاي روغني مهم جهان مي‌باشد كه اغلب در كشورهاي در حال توسعه آسيا و افريقا كشت مي‌شود. اين دانه روغني داراي محتواي روغن بالا (٪54-42) و پروتئين (٪25-22) مي‌باشد. دانه كنجد به دليل دارا بودن مقادير قابل توجهي از تركيبات مغذي از جمله پروتئين، اسيدهاي چرب ضروري، ويتامين E مواد معدني و ليگنان‌ها (از جمله سزامين، سزامولین، سزامینول) از لحاظ تغذيه‌اي داراي اهميت ويژه‌اي بوده و هزينه توليد پاييني دارد (Namiki, 1995).

 

ارقام دانه سفید کنجد از نظر ارزش غذایی و کیفیت روغن در سطح بالاتري قرار دارد ولی ارقام دانه سیاه داراي مقدار روغن بیشتري است (ميرحيدر، 1389). اسيدهاي چرب روغن كنجد اساسا شامل اسيد اولئيك (1/٪39) و اسید لینولئیک (٪40) و در مقادير كمتر اسيد پالميتيك (٪9/4) و در مقادير ناچيز اسيد استئاريك (٪4/76) و اسيد لينولنيك (٪0/46) هستند. لينولئيك و لينولنيك جز اسيدهاي چرب ضروري براي انسان محسوب مي‌شوند (Namiki, 1995). روغن کنجد جهت پخت و پز، سرخ کردن و سالاد مناسب است (Yoo et al., 1995). روغن کنجد داراي خواص تغذیه‌اي و پایداري منحصر به فردي بوده و می‌تواند جهت بهبود خواص سلامت بخش و پایداري روغن‌هاي با پایداري پایین (نظیر کانولا، آفتابگردان و سویا)، با آن‌ها مخلوط شود. باید توجه داشت که روغن کنجد خام به دست آمده از پرس سرد نسبت به روغن کنجد تصفیه شده، به دلیل مقدار بالاتر آنتی‌اکسیدان‌هاي طبیعی، پایدارتر است (Hassanien et al., 2012). Borchani و همکاران در سال 2010 خصوصیات شیمیایی و پایداري اکسیداتیو را در روغن‌هاي دانه و ارده کنجد و روغن زیتون مورد بررسی قرار دادند و به این نتیجه رسیدند که پایداري روغن دانه کنجد نسبت به اکسید شدن در دماي 165 درجه سانتی‌گراد بیشتر از روغن ارده کنجد و روغن زیتون است.

 

ترکیبات:

دانه كنجد غني از مواد معدني گوناگون است. در اين ميان كلسيم و آهن كه اغلب در رژيم‌هاي امروزي داراي كمبود هستند، در غلظت‌هاي بالا يافت شده‌اند (Ishii et al., 1994). علاوه بر اين كنجد داراي عناصر ديگري از جمله منيزيم (345 میلی‌گرم در صد گرم)، فسفر (667 میلی‌گرم در صد گرم)، پتاسیم (370 میلی‌گرم در صد گرم) و سدیم (47 میلی‌گرم در صد گرم) می‌باشد (USDA, 2007). دانه كامل كنجد حاوي مقادير قابل توجه‌اي ويتامين B است (Brito et al., 1982). همچنين دانه كنجد حاوي مقادير قابل توجهي از ليگنان ها از جمله سزامين، سزامولين، سزامينول و ديگر ليگنان‌ها مي‌باشد. از آنجا كه ليگنان‌ها داراي فعاليت آنتي‌اكسيداني، ضد توموري و ضد ويروسي مي‌باشند، اين تركيبات به عنوان مهم‌ترين تركيبات داراي خصوصيات عملكردي در كنجد مورد توجه واقع مي‌شوند (Budowski et al., 1994). روغن کنجد کمتر از 15 درصد اسید چرب اشباع دارد که بیشترین آن اسید پالمیتیک و اسید استئاریک بوده و بیش از 85 درصد مجموع اسیدهاي چرب آن غیراشباع است. اسید اولئیک و اسیدلینولئیک بیش از 80 درصد کل اسیدهاي چرب روغن کنجد را تشکیل می‌دهند. دانه کنجد بیشترین میزان روغن را در بین دانه‌هاي روغنی دیگر داراست (EL-Mallan et al., 1991).

3

خواص کنجد

لیگنان‌های موجود در روغن کنجد، خواص بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی ویژه روغن کنجد مانند خاصیت ضد سرطانی، آنتی اکسیدانی و ضد التهابی را ایجاد می‌کنند و موجب بهبود چربی خون و کاهش پراکسیداسیون لیپیدی در افراد دارای کلسترول بالا می‌شوند (Rong et al., 2005). روغن دانه کنجد علی رغم داشتن حدود 85٪ اسیدهاي چرب غیراشباع، مقاوم‌ترین روغن گیاهی به اکسایش است تاکنون، دلیل این برتري ناشناخته باقی مانده است (Abou et al., 2000). اما اکثر محققان پایداري اکسیداتیو قابل توجه روغن کنجد را به وجود مواد غیر صابونی شونده لیگنانی (سزامول، سزامولین و سزامین) در آن نسبت داده‌اند. این ترکیبات، عملکرد چندگانه فیزیولوژیکی، مانند کاهش فشار خون (Rangkadilok et al., 2010)، کاهش سطح اسید آراشیدونیک در خون، افزایش دسترسی زیستی گاما توکوفورل (Lemcke-Norojärvi et al., 2000) و عملکرد ضد التهابی دارند (Hsu et al., 2000). فرج زاده و همکاران نشان دادند که کلسترول و تری گلیسرید سرم در موش‌های تغذیه شده با ارده (دانه کنجد آسیاب شده) به طور معنی‌داری کاهش می‌یابد. هم چنین ارده به طور معنی‌داری باعث کاهش کلسترول موش‌های تغذیه شده با رژیم پر کلسترول شد (Farajzadeh et al., 2006). روغن کنجد قادر است سم‌زدایی کبد از مواد شیمیایی و میزان ترکیبات آنتی‌اکسیدانی آنزیمی و غیرآنزیمی را افزایش داده و نقش حفاظتی در برابر استرس اکسیداتیو داشته باشد (Kanu et al., 2010). از طرفی مهار گونه‌هاي اکسیژن فعال توسط لیگنان‌هاي کنجد، می‌تواند سلول‌هاي بدن را از صدمات رادیکال‌هاي آزاد محافظت کند (Lee et al., 2008).

 

 

دیابت:

اثرات ضد دیابتی این گیاه بررسی گردیده و در تمام موارد نتایج کم و بیش یکسانی در مورد اثرات ضد دیابتی آن حاصل شده است، ولی مطالعه‌ای که در آن دانه کنجد در غذای بیماران دیابتی نوع دو اضافه شده باشد، کمتر مشاهده شد. به عنوان مثال در مطالعه‌ای که مصلایی و همکاران انجام دادند به این نتیجه رسیدند که مصرف روغن کنجد تأثیر مثبتی در کاهش چربی‌های خون (کلسترول تام و LDL) قند خون ناشتا و هم چنین هموگلوبین گلیکوزیله در بیماران دیابتی نوع 2 دارد (Mosallaiee et al., 2008). هم چنین مطالعه میرمیران و همکاران (2013) نشان داد که مصرف ارده به مدت 6 هفته در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، موجب کاهش چشمگیری در تری‌گلیسرید سرمی می‌شود و مقدار کلسترول و LDL اندکی کاهش می‌یابد.

 

کنجد در قانون:

از هر تخمی چرب‌تر است و همین است که زود تغییر یابد و فاسد شود. بعضی گویند تنها روغن کنجد برای بیماران سودایی نافع است که گرمی و تری افزاید. جرمش از روغنش قوی‌تر است. گرمی‌اش معتدل، چسبنده، نرم کننده، سستی بخش. علاج لکه سبز ناشی از ضربت، لکه خون منجمد، زبری ترک‌های سودایی سودمند است.کنجد به ویژه پوست کنده‌اش فربهی دهد. روغن کنجد بویژه ساقه و برگش موی را دراز کند. آس را در روغن کنجد بجوشانید موی را از ریزش نگاه دارد و بن موی را تقویت کند و سخت گرداند.ورم گرم را نرم کند. علاج سوختگی است. ضماد کنجد ستبری عصب را سرحال آرد. ضماد کنجد التهاب و آماس چشم را فرو نشاند. در علاج تنگی نفس و برنشیت مفید است. برای معده بد است، زود سیر گرداند و اشتهای خوراک از بین ببرد. دیر هضم است و اندامان درونی را سستی بخشد. تشنگی آورد غذای بسیار چرب می‌دهد. کنجد پوست کنده دیر سرازیر می‌شود اگر با پوست باشد زودتر از پوست کنده به معده می‌رسد. عموما کنجد برای معده خوب نیست اگر در روغن بجوشد کمتر ضرر دارد و اگر با عسل خورده شود هیچ ضرر ندارد. کنجد خیس داده شده در آب در ریزش دادن حیض بسیار قوی است و تا درجه‌ای است که سبب افتادن بچه می‌شود. پادزهر مار شاخدار است.

 

کنجد در مخزن‌الادویه:

طبیعت آن در آخر اول گرم و تر و با رطوبت لزجه و در دوم گرم و تر نیز گفته‌اند. مغری و مفتح و صالح الکیموس قلیل‌الغذا و مسمن بدن ملین صوت و خشونت حلق به سبب غرویتی که دارد. مصلح اخلاط سوخته و مواد سوداویه و ملین امعا و مقعده و محلل اورام حاره. تقویت باه مجرب است و مولد پیه گرده و شیره کوبیده آن با نبات جهت رفع سوزش معده و مری و ترش شدن رطوبت معده سوداوی. با بذر کتان جهت تقویت باه و ازیاد منی.

 

نتیجه‌گیری:

با توجه به داشتن ترکیبات مختلفی همچون اسید استئاریک، اسید اولئیک و اسیدلینولئیک که کاربرد فراوان در این صنعت دارد کنجد در طیف وسیعی از محصولات آرایشی بهداشتی می‌توان مورد استفاده قرار داد همچنین تحقیقات انجام شده توسط سادات قریشی و همکاران در سال 1395نشان داد که قند خون ناشتا، HbA1C، کلسترول و تری گلیسرید،ALP ، ALT و LDL بعد از مصرف دانه کنجد به طور معنی‌داری کاهش پیدا کرده است. با استناد به نتایج به دست آمده و بدون عارضه بودن دانه کنجد، می‌توان پیشنهاد کرد احتمالاً استفاده از این گیاه به عنوان یک داروی مکمل در درمان و پیش‌گیری از اختلالات دیابت مفید می‌باشد.

نویسنده

محسن شجایی

منابع:

ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. القانون فی الطب. جلد دوم. انتشارات سروش.

سادات قریشی آ، محمدیان شهربابکی ف، طغرلی ن، شیخ فتح الهی م، حاجی زاده م.ر، خوشدل ع و محمودی م. 1395. بررسی اثر مصرف دانه کنجد بر برخی فاکتورهای بیوشیمیایی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو. مجله دانشگاه علوم پزشکی فسا.

عقیلی خرسانی شیرازی، محمد حسین. 1380. مخزن‌الادویه. انتشارات چوگان.

ميرحيدر حسين. 1389. معارف گياهی.دفتر نشر اسلامی. جلد پنجم. ص 93.

 

Abou-Gharbia HA, Shehata AAY, Shahidi F. Effect of processing on oxidative stability and lipid classes of sesame oil. Food Res Intl. 2000;33(5):331-40.

Borchani C, Besbes S, Blecker Ch, Attia H. Chemical Characteristics and Oxidative Stability of Sesame Seed, Sesame Paste, and Olive Oils. Journal of Agricultural Science and Technology. 2010; 12: 585-596.

Brito, O. J., and Nunez, N., 1982, Evaluation of Sesame Flour as a Complementary Protein Source for Combinations with Soy and Corn Flours. Journal of Food Science, 47, 457-460.

Budowski, P., 1964, Recent research on sesamin, sesamolin, and related compounds. Journal of the American Oil Chemists’ Society, 41, 280-285.

EL-Mallan MH, Soukra LM, Gad AM. Fatty acid composition of oil grapeseed. Seifen – Oelo – Fette – Watchse. 1991; (25):961.

Farajzadeh Sheikh A, Zahdei Asl S, Asgarisabzkoohi N, Berihami S. The effects of ground sesame seeds (ardeh) and sunflower oil on the serum lipid profile of the rats. ijdld. 2006;6(1):45-50. [Article in Persian]

Hassanien MMM, Abdel-Razek AG. Improving the Stability of Edible Oils by Blending With Roasted Sesame Seed Oil as a Source of Natural Antioxidants. J App Sci Res. 2012;8(8).

Hsu D-Z, Su S-B, Chien S-P, Chiang P-J, Li Y-H, Lo Y-J, et al. Effect of sesame oil on oxidative-stressassociated renal injury in endotoxemic rats: itric oxide and proinflammatory cytokines. Shock. 2005; 24(3):276-80.

Ishii, Y., and Takiyama, K., 1994, Extraction of calcium, oxalate and calcium oxalate crystals from sesame seeds. Bunseki Kagaku-Japan Analyst, 43(2), 151-156.

Kang MH, Natio M, Tsujihara N, Osawa T. Sesamolin inhibits lipid peroxidation in rat liver and kidney. J of Nutr. 1998;128(6):1018-22.

Khazaei, J., and Daneshmandi, S. 2007. Modeling of thin-layer drying kinetics of sesame seeds: mathematical and neural networks modeling. International Agrophysics, 21: 335-348.

Lemcke-Norojärvi M, Kamal-Eldin A, Appelqvist L-Å, Dimberg LH, Öhrvall M, Vessby B. Corn and Sesame Oils Increase Serum γ-Tocopherol Concentrations in Healthy Swedish Women. The J Nutr. 2001; 131(4): 1195-201.

Mirmiran P, Bahadoran Z, Golzarand M, Rajab A, Azizi F. Ardeh (Sesamum indicum) Could Improve Serum Triglycerides and atherogenic lipid parameters in type 2 diabetic patients: A Randomized Clinical Trial. Arch Iran Med. 2013;16(11):651-6. [Article in Persian]

Mosallaiee M, Eqtesadi Sh, Kaseb F, Afkhami M, Hoseini F. Effect of sesame oil on blood glucose and lipid profile in patients with type п diabetes. research center – Yazd Diabetes Treatment. Yazd Uni Of Med Sci J. 2008;16(2):15-23.

Rangkadilok N, Pholphana N, Mahidol C, Wongyai W, Saengsooksree K, Nookabkaew S, et al. Variation of sesamin, sesamolin and tocopherols in sesame (Sesamum indicum L.) seeds and oil products in Thailand. Food Chem. 2010;122(3):724-30.

Rong CP, Liong CK, Chen ST, Jen CC, Liu TL, Cheng H, et al. Dietary sesame reduces serum cholesterol and enhances antioxidant capacity in hypercholesterolemia. Nutr Res. 2005;25(6)559-67.

USDA, N., 2007, The PLANTS Database (http://plants. usda. gov). National Plant Data Center, Baton Rouge. La. Yoshida, H., 1994, Composition and quality characteristics of sesame seed (Sesamum indicum) oil roasted at different temperatures in an electric oven. Journal of the Science of Food and Agriculture, 65, 331-336.

Yoo JY, Shin DH, Min BY. Composition of grape seed oil. Korean Journal of Food Science and Technology. 2000; 16(3): 257-260. Namiki, M., 1995, The chemistry and physiological functions of sesame. Food reviews international, 11, 281-329.

Lee, J., Y. Lee and E. Choe. 2008. Effects of sesamol, sesamin and sesamolin extracted from roasted sesame oil on the thermal Eunok oxidation of methyl linoleate. LWT – Food Science and Technology. 41: 1871-1875.

Kanu, P.J., J.Z. Bahsoon, J.B. Kanu and J.B.A. Kandeh. 2010. Nutraceutical importance of sesame seed and oil: a review of the contribution of their lignans. Sierra Leone Journal of Biomedical Research. 2: 4-16.